Artist Persona กับ Stage Name และ Identity ต่างกันยังไง?

แนวทางสร้างแบรนด์ศิลปินของ Orphiq เริ่มต้นด้วยประโยคว่า การสร้างแบรนด์ไม่ใช่การปั้นตัวละครขึ้นมา แต่คือการเข้าใจว่าตัวเองเป็นศิลปินแบบไหนแล้วสื่อสารอย่างสม่ำเสมอ ประโยคนี้ช่วยแยกสามคำที่ศิลปินมักใช้ปนกัน คือ Artist Identity, Artist Persona และ Stage Name ทั้งสามเกี่ยวกันแต่ตอบคำถามคนละข้อ ถ้าแยกไม่ถูก ศิลปินอาจตั้งชื่อก่อนรู้ตัวตน หรือสร้างตัวละครที่ไกลจากตัวเองจนเล่นต่อไม่ไหว บทความนี้อธิบายความต่างของสามคำ ลำดับที่ควรทำ และวิธีเลือกระหว่างชื่อจริงกับชื่อบนเวที

Artist Persona, Stage Name และ Artist Identity คืออะไร?

คำตอบสั้นๆ: Artist Identity คือตัวตนของศิลปินว่าเป็นใคร Artist Persona คือภาพตัวละครที่ศิลปินแสดงต่อผู้ชม และ Stage Name คือชื่อที่ใช้เรียกศิลปินในวงการดนตรี

คำแรก Artist Identity เป็นเรื่องของตัวตน ครอบคลุมเสียงเพลง ภาพ เรื่องเล่า ค่านิยม และความรู้สึกที่ศิลปินทำให้ผู้ฟังได้รับ ตามที่ Orphiq อธิบายว่าแบรนด์คือสิ่งที่คนพูดถึงคุณเมื่อคุณไม่ได้อยู่ในห้อง

คำที่สอง Artist Persona ตาม Backstage คือบุคลิกที่ศิลปินสร้างและสวมเพื่อการทำงานและการแสดง มักต่างจากบุคลิกจริง แต่ไม่เสมอไป และไม่ใช่แค่การเปลี่ยนชื่อ เพราะเป็นเรื่องที่ผู้ชมรับรู้ศิลปินและงาน

คำที่สาม Stage Name ตาม Wikipedia คือนามแฝงที่นักแสดง นักร้อง และนักดนตรีใช้ในวงการ บางคนใช้ชื่อบนเวทีจนกลายเป็นชื่อตามกฎหมายด้วย

Artist Persona, Stage Name และ Artist Identity สามคำนี้ต่างกันอย่างไร?

ข้อสำคัญคือ Identity มีอยู่แล้วโดยไม่ต้องสร้าง ส่วน Persona และ Stage Name เป็นสิ่งที่ศิลปินเลือกเพิ่ม ดังนั้นลำดับที่ปลอดภัยคือรู้ Identity ก่อน แล้วค่อยตัดสินใจว่าจะมี Persona และ Stage Name หรือไม่

Artist Persona เกี่ยวข้องกับ Artist Identity อย่างไร?

บทความวิชาการของ Springer ว่าด้วยศิลปินดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ อธิบายว่าอัตลักษณ์ของศิลปินไม่ใช่ทรัพย์สินของคนคนเดียว แต่เป็นความสัมพันธ์ระหว่างศิลปิน persona และผู้ชม และบอกชัดว่า persona เป็นส่วนหนึ่งของ identity ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แนวคิดนี้ช่วยให้เห็นว่า Persona ไม่ใช่เปลือกที่แยกออกจากตัวตน แต่เป็นด้านหนึ่งของตัวตนที่ศิลปินเลือกหยิบมาแสดง และผู้ชมเป็นคนบอกว่าด้านนั้นสื่อสารได้จริงหรือไม่

ในทางปฏิบัติ หมายความว่าตัวละครที่ออกแบบมาโดยไม่มีฐานจากตัวตนจริงจะอยู่ได้ไม่นาน Backstage เตือนไว้ตรงๆ ว่าถ้า persona ห่างจากตัวตนจริงของศิลปินมากเกินไป การรักษามันในระยะยาวจะเป็นเรื่องยาก ลองถามตัวเองว่าตัวละครนี้ยังเป็นเรา ที่ขยายให้ชัดขึ้นหรือไม่ ถ้าคำตอบคือใช่ ก็ยั่งยืนกว่า

Stage Name ต้องมีไหม ใช้ชื่อจริงหรือชื่อบนเวทีดี?

ทั้งสองทางใช้ได้ Orphiq ชี้ว่าชื่อบนเวทีให้อิสระในการสร้างสรรค์และแยกตัวตนส่วนตัวออกจากตัวตนในงาน ส่วนชื่อจริงสร้างความเป็นของแท้และเรียบง่าย การตัดสินใจขึ้นกับแนวเพลง ความสบายใจ และชื่อจริงของคุณจำง่ายแค่ไหน Wikipedia ระบุด้วยว่าศิลปินฮิปฮอปและ EDM แทบทุกคนใช้ชื่อบนเวที ขณะที่นักประพันธ์และนักดนตรีคลาสสิกแทบไม่ใช้

ไม่ว่าเลือกทางไหน Orphiq แนะนำให้ตรวจ 3 อย่างก่อนตัดสินใจ คือ ชื่อนั้นยังไม่มีศิลปินอื่นใช้บนแพลตฟอร์มสตรีมมิง ชื่อบัญชีโซเชียลที่ต้องการยังว่าง และโดเมนเว็บไซต์ที่ตรงกันยังจดได้

ศิลปินควรเริ่มจากอะไรก่อน ระหว่าง Identity, Persona และ Stage Name?

ลำดับที่แนะนำคือ Identity ก่อน แล้วเป็น Persona และสุดท้ายเป็น Stage Name เพราะแต่ละขั้นเป็นเหตุผลให้ขั้นถัดไป

1. ตอบเรื่อง Identity: ทำไมถึงทำเพลง อยากให้ผู้ฟังรู้สึกอะไร และบุคลิกจริงของตัวเองมี 3 ข้อใดบ้าง
2. ตัดสินใจเรื่อง Persona: ถ้าอยากให้ผู้ชมเห็นด้านใดของตัวเองเด่นเป็นพิเศษบนเวทีและในงาน ให้ตั้งชื่อด้านนั้นเป็นคำสั้นๆ ถ้ารู้สึกว่าไม่ต้องมีตัวละครแยก ก็ข้ามได้
3. เลือก Stage Name: เลือกชื่อที่สะท้อนผลลัพธ์จากข้อ 1 และ 2 แล้วตรวจชื่อซ้ำ ชื่อบัญชี และโดเมน
4. แปลงเป็นภาพ: เมื่อมีสามอย่างนี้แล้วจึงเลือกสี ตัวอักษร และชุดถ่ายภาพ เพราะภาพต้องสื่อสารสามอย่างนี้ให้ตรงกัน

ถ้าอยากเห็นตัวอย่างการอ่านภาพศิลปินว่าสามอย่างนี้ปรากฏในภาพอย่างไร ลองอ่าน Dreamgals ถอดรหัสงานภาพ: 5 เทคนิคที่ทำให้ สาว 3 Identity กลายเป็นเรื่องเดียวกัน ซึ่งแยกสิ่งที่เห็นในภาพกับการตีความไว้ชัดเจน และถ้าอยากเข้าใจว่าบุคลิกของศิลปินแปลงเป็นภาพอย่างไร อ่านต่อที่ มืออาชีพเขาทำ Personal Branding ของศิลปินกันยังไง

ตัวอย่างสมมติ 3 แบบ เลือกต่างกันแล้วภาพออกมาอย่างไร?

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นศิลปินสมมติ ไม่ได้อ้างอิงศิลปินจริงคนใด เพื่อให้เห็นว่าการเลือกต่างกันส่งผลถึงงานภาพอย่างไร

จะเห็นว่าไม่มีแบบไหนถูกที่สุด คำถามที่ควรใช้ตัดสินคือ แบบนี้ยังเป็นเราที่ขยายให้ชัดหรือไม่ และเราจะเล่นแบบนี้ไหวไปอีกหลายปีหรือไม่

ผลต่อภาพและงานออกแบบเป็นอย่างไร?

สามคำนี้ส่งผลกับงานภาพคนละส่วน จึงควรรู้ก่อนเริ่มออกแบบ Stage Name ส่งผลกับตัวอักษรและโลโก้ เพราะต้องออกแบบให้อ่านบนปกเล็กๆ และชื่อบนแพลตฟอร์ม Persona ส่งผลกับการแต่งตัว ท่าทาง และพร็อพในภาพถ่าย ส่วน Identity ส่งผลกับระบบภาพทั้งหมด ตั้งแต่ชุดสี ชุดภาพ ไปจนถึงน้ำเสียงของแคปชัน

ข้อดีของการแยกคือ ถ้าต้องเปลี่ยนยุคของผลงาน ศิลปินปรับ Persona หรือชุดภาพได้ โดยไม่แตะ Identity และ Stage Name ซึ่งเป็นแกนที่ทำให้ผู้ฟังยังจำได้ คอร์สของเรา เรียกการเปลี่ยนยุคโดยรักษาแกนเดิมว่า Era Concept คือขยายผลจากตัวตนแกนกลางมากำหนดว่ายุคนี้ภาพจะเล่าเรื่องอะไรเป็นหลัก

เช็กลิสต์ 5 ข้อก่อนตัดสินใจเรื่อง Persona และชื่อ

ก่อนล็อกสามอย่างนี้ ลองตอบ 5 ข้อต่อไปนี้ด้วยประโยคสั้นๆ ถ้าตอบข้อใดไม่ได้ แปลว่ายังไม่พร้อมออกแบบภาพ ให้กลับไปที่ Identity ก่อน

1. ผู้ฟังจะจำเราด้วยประโยคไหน: เขียนเป็นประโยคเดียว เช่น คนที่เล่าเรื่องความเหงาด้วยเสียงอบอุ่น ถ้าเขียนไม่ได้ ตัวตนยังไม่ชัดพอจะตั้ง Persona
2. บุคลิกจริงของเรามี 3 ข้อใด: เลือกคำที่เราเป็นจริง ไม่ใช่คำที่อยากเป็น เพราะ Persona ที่ดีต่อยอดจากสามข้อนี้
3. เราเล่นตัวละครนี้ได้นานแค่ไหนโดยไม่เหนื่อย: ถ้าคิดว่าอยู่ได้แค่งานเดียว ตัวละครห่างจากเราเกินไป
4. ชื่อนี้สะกดและออกเสียงง่ายหรือไม่: ลองให้เพื่อนสามคนฟังแล้วเขียนตาม ถ้าเขียนไม่ตรงกัน ผู้ฟังจะค้นหาไม่เจอ
5. ชื่อ บัญชีโซเชียล และโดเมนว่างหรือไม่: ตรวจให้ครบทั้งสามที่ก่อนตัดสินใจ ตามแนวทางของ Orphiq

เมื่อตอบครบ จดคำตอบทั้ง 5 ข้อไว้ในหน้าเดียว แล้วส่งให้ทีมภาพ ช่างภาพ และสไตลิสต์อ่านก่อนเริ่มงาน เพราะทุกคนจะเริ่มจากตัวตนเดียวกัน ลดการแก้งานซ้ำภายหลัง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่อง Persona และ Stage Name มีอะไรบ้าง?

1.ตั้งชื่อก่อนรู้ตัวตน

ชื่อที่ตั้งเพราะฟังดูเท่ แต่ไม่ตรงกับตัวตน ทำให้ต้องเปลี่ยนภายหลัง ซึ่งยากเมื่อมีแฟนเพลงแล้ว ให้ตอบเรื่อง Identity ก่อนเสมอ

2.สร้าง Persona ที่ห่างจากตัวจริงเกินไป

Backstage เตือนว่าตัวละครที่ห่างจากตัวตนจริงมากรักษาได้ยากในระยะยาว ถ้าคุณเหนื่อยทุกครั้งที่ต้องเล่น แปลว่าห่างเกินไป ลองลดระยะลง

3.ไม่ตรวจชื่อซ้ำก่อนตัดสินใจ

ชื่อบนเวทีที่มีศิลปินอื่นใช้อยู่บนแพลตฟอร์มสตรีมมิงทำให้ผลงานปนกัน ตรวจแพลตฟอร์ม บัญชีโซเชียล และโดเมนก่อนทุกครั้ง

4.ใช้สามคำสลับกัน

เมื่อทีมงานใช้ Persona หมายถึงชื่อ และใช้ Identity หมายถึงภาพ การสื่อสารจะสับสน ลองให้ทุกคนใช้คำตามตารางในบทความนี้ เพื่อให้คุยกันตรงกัน

สรุป: Persona, Stage Name และ Identity ต่างกันอย่างไร?

Identity คือตัวตนที่มีอยู่แล้ว Persona คือด้านที่ศิลปินเลือกแสดง และ Stage Name คือชื่อที่ใช้เรียก ลำดับที่ปลอดภัยคือรู้ Identity ก่อน ตัดสินใจเรื่อง Persona แล้วเลือกชื่อ จากนั้นจึงแปลงทั้งสามเป็นภาพ ไม่ว่าเลือกแบบไหน ต้องตรวจชื่อซ้ำ และให้ตัวละครอยู่ใกล้ตัวตนพอจะเล่นได้นาน

อยากหาตัวตนก่อนตั้งชื่อและสร้างภาพ ควรเรียนคอร์สไหนก่อน?

ให้เริ่มที่คอร์ส ค้นหาตัวตน Develop ศิลปิน (31 นาที) ที่ Collab by FutureSkill เรา เพราะเป็นคอร์สที่พาตอบเรื่อง Identity ก่อน ผ่านเวิร์กช็อปแปลตัวตนเป็นภาพด้วยคำสำคัญ และมี Artist Character Canvas ให้กรอก ซึ่งช่วยให้ตั้งชื่อและเลือกตัวละครจากตัวตนจริง ไม่ใช่จากความรู้สึกชั่วคราว คุณฟิล์ม (xerocroma) ผู้สอนเป็น Senior Graphic Designer และ Art Director ที่ YUPP! Entertainment

• ถ้ารู้ตัวตนแล้ว อยากแปลงเป็นภาพ: สร้าง Visual Concept และส่งต่อให้ทีม (40 นาที) สอนทำ Mood Board และ Art Direction Brief ให้ช่างภาพกับสไตลิสต์เห็นภาพตรงกัน
• ถ้ามีภาพแล้ว อยากให้ต่อเนื่องหลายแพลตฟอร์ม: สร้าง Visual Identity ให้ทุก Platform จดจำ (45 นาที) สอน Era Concept กับระบบภาพที่ทีมใช้ซ้ำได้

สามคอร์สนี้ซื้อรวมเป็นแพ็กเกจ 1,290 บาท จ่ายครั้งเดียว กลับมาทบทวนได้ตลอดไม่จำกัดเวลาและจำนวนครั้ง และมี Certificate เมื่อเรียนจบและผ่านเกณฑ์ ดูรายละเอียดที่ หน้าซีรีส์ Sound to Sight by YUPP! สำหรับศิลปิน หรือเลือกดูคอร์สอื่นที่ หน้ารวมคอร์ส Collab by FutureSkill